O projekcie

Jednym z głównych celów reformy szkolnictwa wyższego i nauki w Polsce – wprowadzanej na mocy “Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce”  z 20 lipca 2018 roku – jest podniesienie poziomu badań naukowych i ich większe umiędzynarodowienie. Zawarte w ustawie rozwiązania w zakresie wspierania uczelni badawczych – oparte na międzynarodowych standardach – stwarzają szansę na poprawienie pozycji polskich szkół wyższych w światowych rankingach akademickich, w tym w rankingach “by subject” (kierunkowych). Wymaga to głębszego zrozumienia specyfiki tych rankingów i właściwego ukierunkowania wysiłków uczelni.

W tym kontekście Fundacja Edukacyjna “Perspektywy” podjęła się realizacji dwuletniego projektu “doskonałości akademickiej”, który przyczyni się do:

  • wykształcenia w wiodących ośrodkach akademickich profesjonalnych kadr menedżerskich i specjalistycznych posiadających kompetencje w zakresie rankingów akademickich i  znających kluczowe aspekty tworzenia międzynarodowej reputacji uczelni,
  • zwiększenia postrzegalności (visibility) i budowania wizerunku polskich uczelni na arenie międzynarodowej,
  • podniesienia – w rezultacie zrealizowanych działań – pozycji polskich uczelni w międzynarodowych rankingach akademickich.

Do współpracy zaproszono Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Ośrodek Przetwarzania Informacji PIB (operatora systemu POL-on), dostawców baz danych: Elsevier oraz Clarivate Analytics, międzynarodową organizację IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence, a także innych partnerów z obszaru szkolnictwa wyższego i jego ewaluacji.

Podczas realizacji projektu – finansowanego w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą DIALOG – grupa 20. najlepszych polskich uczelni otrzyma w szczególności wsparcie idące w kierunku zwiększenia ich kompetencji rankingowych i zasad raportowania danych do organizacji rankingowych.

Wykonawcą projektu jest Fundacja Edukacyjna “Perspektywy”, która posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie rankingów akademickich w Polsce i na świecie. Natomiast nadzór nad realizacją projektu sprawuje Rada Projektu, której członkowie zostali  delegowani przez MNiSW

(2 osoby), KRASP (2 osoby) i “Perspektywy” (1 osoba). Pracami Rady Projektu kieruje prof. Michał Kleiber, b. prezes PAN. Kierownikiem projektu jest Waldemar Siwiński, prezes Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”.

W ramach projektu, analizą pod kątem potrzeb i możliwości polskich uczelni objęta zostanie grupa czterech prestiżowych rankingów akademickich  (“Big-4” Group), w skład której wchodzą:

  • Shanghai Ranking – Academic Ranking of World Universities (ARWU)
  • Times Higher Education – World University Rankings (THE)
  • QS World University Rankings (Quacquarelli Symonds – QS)
  • US News Best Global Universities Rankings (US News)

Powyższe rankingi – przygotowywane cyklicznie przez uznane organizacje rankingowe z Chin, Wielkiej Brytanii i USA – mają solidne, transparentne metodologie i publikują na swoich listach co najmniej 1000 uczelni, co czyni z nich właściwe narzędzie monitoringu efektywności działania polskich uczelni, z których 17 było w 2018 roku na listach Top-1000 wymienionych rankingów. Dodatkowo mogą być też wzięte pod uwagę inne rankingi, w tym CWTS Leiden Ranking.

Podjęcie International Visibility Project (IntVP) należy postrzegać w trzech kontekstach:

Kontekst akademicki. Umocnienie pozycji czołowych polskich uczelni w rankingach międzynarodowych, w tym rankingach “by subject”, jest warunkiem niezbędnym i koniecznym ich skutecznej obecności w międzynarodowych kontaktach akademickich i naukowych.

Kontekst polityczny. Choć główną motywacją wprowadzenia Konstytucji dla Nauki nie była poprawa pozycji rankingowych polskich uczelni, to efektywność ustawy będzie oceniana również poprzez rankingi.

Kontekst publiczny. Aby uzyskać zwiększenie finansowania publicznego w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki potrzebny jest prosty i zarazem powszechnie zrozumiały przekaz, który upewni szerokie kręgi społeczeństwa i klasę polityczną, że sprawy w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki idą we właściwym kierunku, a przyznane środki są dobrze wykorzystywane. Rankingi międzynarodowe mogą w Polsce, wzorem innych krajów, z powodzeniem taką funkcję pełnić.

Wśród głównych działań przewidzianych w projekcie znajdują się:

  • Przeprowadzenie audytów rankingowych (wstępnego i końcowego) uczelni uczestniczących w projekcie, w oparciu o przygotowany w ramach projektu Manual Audytu Rankingowego.
  • Opracowanie zaleceń dla uczelni (i odpowiednich standardów dla POL-on) w zakresie przygotowywania i raportowania danych do międzynarodowych organizacji rankingowych.
  • Zorganizowanie serii seminariów, poświęconych m.in. metodologii rankingów, narzędziom naukometrycznym, raportowaniu danych do organizacji rankingowych,  rankingom “by subject”, doświadczeniom w budowie międzynarodowej postrzegalności (visibility) uczelni.
  • Przygotowanie specjalistycznych opracowań i raportów na temat rankingów akademickich i ich metodologii oraz uruchomienie portalu o polskich uczelniach w rankingach światowych.
  • Zapewnienie udziału przedstawicieli uczelni w międzynarodowych konferencjach rankingowych – w 2019 roku będą to: IREG 2019 Conference w Bolonii (maj 2019), QS Edu Data Summit w Londynie (czerwiec 2019), THE World Academic Summit w Zurichu (wrzesień 2019) oraz World Class University Conference w Szanghaju (październik 2019).
  • Doradztwo w zakresie prowadzenia serwisów internetowych w języku angielskim oraz spotkania konsultacyjne członków zespołu projektowego z przedstawicielami uczelni.
  • Zorganizowanie międzynarodowych konferencji z cyklu Polskie uczelnie w światowej perspektywie – Rankingi a strategiczne zarządzanie szkołą wyższą – w 2019 i 2020 roku.